Ul. Bohaterów II Armii Wojska Polskiego 12, 59-900 Zgorzelec
514 714 844
dietetyk@nutridietic.pl

Dietetyczne spojrzenie na niedoczynność tarczycy

Dietetyczne spojrzenie na niedoczynność tarczycy

Niedoczynność tarczycy? Choroba Hashimoto ? Pewnie nie jeden raz udało Ci się usłyszeć te określenia. Czy wiesz, że najczęstszym problemem z tarczycą jest właśnie jej niedoczynność? Hmm, co po niektórzy na pewno o tym wiedzieli ale zdecydowana większość wie, że jest to schorzenie, które króluje w Internecie.

 

Tarczyca kontrolowana jest na osi podwzgórze-przysadka  na zasadzie ujemnego sprężenia zwrotnego hormonów tarczycy. A skąd biorą się hormony? To proste – z pożywienia. Do ich produkcji potrzebny jest jod i aminokwasy. Co one takiego robią, że są dla nas tak ważne? U dzieci stymulują prawidłowy wzrost i rozwój a u dorosłych odpowiadają za tempo przemiany metabolicznej i funkcjonowanie OUN (ośrodkowy układ nerwowy), układu krwionośnego i utrzymanie ciepłoty ciała.

Niedoczynność tarczycy to niedobór hormonów (trójjodotyroniny i tyroksyny, przez większość kojarzonych zapewne jako T3 i T4) które powodują zwolnienie procesów metabolicznych w naszym organizmie. Co powoduje niedobory hormonów?

– uszkodzenie samego narządu (pierwotna niedoczynność tarczycy)

– problemy ze strony przysadki (wtórna niedoczynność tarczycy)

To tyle ogółem wstępu. Wiemy już czym jest niedoczynność i po co nam tarczyca. Ale kiedy mamy obawiać się o jej stan zdrowia?

Objawami niedoczynności tarczycy są:

  • uczucie ciągłego zimna
  • zmęczenie/ senność
  • depresja
  • zaburzenia pamięci
  • przyrost masy ciała
  • rzadsze oddawanie stolca / zaparcia
  • spowolnienie czynności serca, nadciśnienie tętnicze
  • sucha łuszcząca się blada skóra, suche włosy
  • zaburzenia miesiączkowania, niepłodność.

Znasz te objawy? Czy masz niedoczynność? Otóż po samych objawach nie jesteśmy w stanie stwierdzić choroby jednak daje nam to sygnał by pójść do lekarza pierwszego kontaktu i porozmawiać o tym. Lekarz skieruje Cię na odpowiednie badania a następnie zinterpretuje wynik. Gdyby to było takie łatwe to każdy z nas nie nazywałby się drugim doktorem Google. Taką mamy mentalność. Każdy Polak potrafi wyleczyć się sam, zbudować wieżowce i pouczyć sąsiada, tak tego Kowalskiego spod ósemki. A jestem ciekawa ile razy słyszałeś:

  • nie mogę schudnąć, to wina tarczycy
  • mam tak rozregulowane hormony, że nigdy nie zrzucę tych 5 kg.
  • Coś jest nie tak z moją tarczycą, jestem wiecznie zmęczona.
  • Wyniki z krwi? Po co ! Znam swój organizm i wiem, ze to tarczyca

 

 

Ja słyszę to dość często. Może teraz się nie polubimy ale czy to nie jest przerzucanie odpowiedzialności za nasz wygląd na chorobę, która może być współwinowajcą? Nawet najbardziej zdrowy narząd tarczycy nie spowoduje, że staniesz się drugą Miss Polonia jeśli Twoja dieta będzie nieodpowiednia dla Twojego ciała!

Jako dietetyk apeluję: Zadbaj o swój styl żywienia i badaj się minimum raz w roku dla własnej pewności i spokoju. Czy ta godzina pewnego dnia to tak dużo w porównaniu z całym rokiem ?

Przejdźmy do sedna- DIETA!

Osobom chorym na niedoczynność tarczycy zaleca się przyjmowanie 4-5 posiłków dziennie, a ostatni posiłek powinien zostać spożyty 2-3 godziny przed snem.  Regularne posiłki zapobiegną zwolnieniu tempa przemiany materii. Ile jeść? Podaż kalorii powinna być dostosowana do Ciebie indywidualnie i uwzględnić takie parametry jak: wiek, płeć, aktywność fizyczna, masa ciała, stylu życia i inne możliwe choroby współistniejące. Pamiętaj! Za mało to nie znaczy lepiej!  Zbyt duże restrykcje kaloryczne mogą powodować wzrost stężenia TSH.

Składniki odżywcze?

Osoby z niedoczynnością tarczycy powinny spożywać większą ilość białka, najlepiej pochodzenia zwierzęcego, ponieważ używane jest ono do produkcji hormonów tarczycy i przyspiesza metabolizm. Dodatkowo zauważono, że odpowiednia ilość białka hamuje wypadanie włosów. Drogie Panie, znacie ten problem? ?

Co do węglowodanów to powinny pochodzić z produktów z pełnego przemiału. Mają one niższy indeks glikemiczny, więcej składników mineralnych witamin i oczywiście błonnika. Czy IG jest ważny przy niedoczynności tarczycy? Tak! Przy zaburzeniach pracy tarczycy bardzo często mamy do czynienia z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej. Błonnik może zapobiegać zaparciom, zwiększy uczucie sytości i w jelitach zwiąże związki toksyczne. Ograniczyć powinniśmy cukry proste potęgujące wzrost ryzyka zachorowania na chorobę cywilizacyjną jaką jest otyłość, cukrzyca czy nowotwory. Należy pamiętać, że u osób z Hashimoto istnieje większe ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 1 i 2. W badaniach prowadzonych w katach 2001 -2010 u 27% osób z zapaleniem tarczycy zdiagnozowano również cukrzycę a u 16,6% stwierdzono nieprawidłową glikemię na czczo.

Chorzy na niedoczynność tarczycy jak również na zapalenie tarczycy powinni zwrócić uwagę nie tylko na ilość ale również na jakość spożywanego tłuszczu. Diety niskotłuszczowe nie są wskazane bo mogą doprowadzić do niedoborów witaminowych (ADEK)! Energia z tłuszczów nie powinna przekroczyć 30 % dziennego zapotrzebowania, jednak z ograniczeniem nasyconych kwasów tłuszczowych. Pamiętajmy też o tłuszczu ukrytym np. w produktach mlecznych. Zaleca się spożywanie tłuszczów roślinnych oraz ryb, które są źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych. Dodatkowo oleje roślinne bogate są w witaminę E. Szczególną rolę w chorobach tarczycy przypisujemy kwasom tłuszczowym z rodziny n-3. Wykazują one właściwości przeciwzapalne i pobudzają przekształcanie hormonów, hamują nadmierną odpowiedź układu odpornościowego, przyczyniają się do zmniejszenie trójglicerydów we krwi. Należy jednak pamiętać o tym, że łączenie kwasów tłuszczowych z dietą bogatą w cukry proste może nie dać spodziewanych korzyści terapeutycznych. Korzystne jest łączenia białek z kwasami tłuszczowymi z rodziny n-3.

Brain food to boost brainpower nutrition concept as a group of nutritious nuts fish vegetables and berries rich in omega-3 fatty acids with vitamins and minerals for mind health with 3D illustration elements.

No dobra. A witaminy?

Coraz częściej podkreśla się znaczenie witaminy D w prawidłowym funkcjonowaniu gruczołu tarczowego. W badaniach zauważono, że osoby cierpiące na choroby tarczycy mają zazwyczaj niższe stężenie witaminy D niż osoby zdrowe.

Co z jodem? Zawartość jodu w produktach spożywczych zależy od ich pochodzenia. Jod to pierwiastek budujący hormony tarczycy dlatego jest niezbędny. Uwaga! Osoby z autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy nie powinny dodatkowo suplementować jodu, ponieważ może to zwiększać odpowiedź immunologiczną organizmu a tym samym pogłębiać zapalenie.

Tkanki tarczycy charakteryzują się stosunkowo dużym stężeniem selenu. Selen chroni tarczycę przed stresem oksydacyjnym i wpływa na przyswajalność jodu.

A co z tym glutenem ?

Gliadyna to jedna z frakcji, która tworzy gluten i swoją budową przypomina tkankę tarczycową.  Podejrzewa się, że organizm ocenia ją jako tkankę tarczycową i powoduje tworzenie się przeciwciał przeciw niej przez układ odpornościowy. Przeciwciała te mogą zaatakować nie tylko podejrzewana gliadynę jak również prawdziwą tkankę tarczycową. Dieta bezglutenowa hamuje ten proces. Jednak nie każdy musi od razu przechodzić na taką dietę.  Według badań występowanie współwrażliwości między glutenem a chorobami tarczycy  wynosi od 3,2% do 42%. Wprowadzenie diety bezglutenowej przed postawieniem diagnozy może dać mylne wyniki i błędną diagnozę.

A laktoza ?

Nietolerancja laktozy może wpływać na wchłanianie niektórych leków w tym lewotyroksyny. Może powodować przyspieszenie pasażu jelitowego co prowadzi do  gorszego wchłaniania tyroksyny. Należy też pamiętać o zmieniającej się mikroflorze jelitowej u pacjentów z nietolerancją laktozy. Osoby spożywające mleko i jego przetwory powinny wybierać produkty jak najmniej przetworzone ze względu na kazeinę, która jest silnym antygenem i nie jest wskazana dla osób z zapaleniem tarczycy. Jedna uwaga: JEŻELI NIE MASZ ŻADNYCH OBJAWÓW PO SPOŻYCIU LAKTOZY CZY GLUTENU NIE ELIMINUJ ICH NIEPOTRZEBNIE Z DIETY! Twój organizm potrzebuje wszystkich składników z diety jeśli nie występują działania niepożądane po ich spożyciu!

Co zrobić z produktami wolotwórczymi ?

Substancje wolotwórcze to tzw. Goitrogeny znajdujące się głównie w brukselce, kapuście, rzepie kalafiorze i brokułach. Ich działanie polega na wiązaniu jodu i upośledzeniu jego działania. Jednak nie należy z nich całkowicie rezygnować! Aby zmniejszyć działanie goitrogenów wystarczy poddać ww. produkty obróbce termicznej. Substancje działają tym silniej w organizmie im mniejsze jest spożycie jodu.

Osoby z niedoczynnością tarczycy muszą zwracać szczególną uwagę na swoją dietę i aktywność fizyczną. W ich jadłospisie nie może zabraknąć takich produktów na kwasy tłuszczowe z rodziny n-3, pełnowartościowe białko czy pełnoziarniste produkty zbożowe. Należy zadbać o suplementacje witaminy D, jodu  czy selenu. Z rozwagą podchodzić do diet eliminacyjnych i stosować je tylko w razie konieczności.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *